Pustynia Błędowska

Informacje

Cennik

Wstęp na pustynie Błędowską jest całkowicie darmowy!

W latach 2013 – 2014 na terenie Pustyni Błędowskiej odbyły się prace w ramach projektu Life+  „Czynna ochrona kompleksu priorytetowych siedlisk napiaskowych na Pustyni Błędowskiej”. Przeprowadzone działania to usunięcie niewybuchów i niewypałów z terenu pustyni, inwentaryzacja przyrodnicza oraz usunięcie drzew i krzewów.

 

Historia o pustyni Błędowskiej

Legenda mówi że Pustynia Błędowska powstała z piasku rozsypanego przez diabła, który chciał zasypać kopalnie ołowiu i srebra.

Prawda jest jednak taka, Pustynię Błędowską stworzyli ludzie, wycinając drzewa pod budowę szybów  do okolicznych kopalni. Odsłonięte połacie terenu poddawane zostały działaniu wiatru i słońca co spowodowało dalsze zmiany w terenie. Powstał specyficzny mikroklimat, wydmy, można było zaobserwować burze piaskowe. W efekcie Pustynia Błędowska miała nawet powierzchnię 150km2.

Wartości kulturowe Pustyni Błędowskiej

 

Pustynia Błędowska znana jest przede wszystkim dzięki
swoim unikalnym wartościom przyrodniczym i  krajobrazowym.
Niewiele osób zdaje sobie sprawę z  istnienia jeszcze
jednej, równie ważnej wartości – kulturowej.
Kiedy patrzymy na to miejsce z lotu ptaka – robi ono na nas
wrażenie swoją rozległością. Pomimo, iż  dzisiaj obserwujemy
jedynie niewielki wycinek dawnej Pustyni. Widzimy to,
co zostało ocalone dzięki zabiegom czynnej ochrony przyrody.
Wyobraźmy sobie, jak Pustynia Błędowska wyglądała kiedyś,
przed 100 laty i dawniej.

 

150 km2
piachu porośniętego gdzieniegdzie
trawami a w późniejszym okresie również młodymi,
cieniutkimi drzewkami czy krzewami. Przy silnych podmuchach
wiatru piach podrywał się do  góry i   sypał ludziom
i zwierzętom w oczy, zasypywał ogródki i domy. W upalne dni
nagrzewał się tak mocno, że  nie sposób było po  nim przejść
bosą stopą (osiągał temperaturę 60°C!). A przecież były to czasy,
kiedy niewiele dzieci miało buty… Za  to  miały obowiązki
inne niż ich dzisiejsi rówieśnicy. Jednym z nich było pędzenie
krów na wilgotne łąki nad Białą Przemszą przepływającą przez
środek Pustyni.

Nie można było tego robić wtedy, gdy słońce
znajdowało się wysoko na niebie. Wobec tego trasę trzeba było
pokonywać wcześnie rano i  późnym wieczorem. Najgorzej,
kiedy taka ludzko-zwierzęca grupa została złapana przez burzę… Wówczas nic nie było widać, wicher szalał, piach ciął
boleśnie wszystkie odkryte części ciała i nie pozwalał otworzyć
oczu. Na szczęście krowy znały drogę do domu i niejeden raz
ratowały swoich opiekunów (i siebie) z opresji.


To  tylko jeden z  przykładów na  to, że  Pustynia odgrywała
ważną rolę w  życiu mieszkających tu  ludzi. Bywała uciążliwa,
czasami groźna – ale i  dawała ludziom drewno na  opał,
z korzeni sosen i z wierzb pleciono kosze, w laskach sosnowych
i  zagajnikach brzozowych zbierano grzyby a  na  łąkach nad
Przemszą i na suchych murawach – zioła.
W  tym miejscu trzeba też wspomnieć o  roli, jaką odegrała
Pustynia Błędowska wśród lokalnej społeczności ze  względu
na obecność na  niej wojska.

Teren ten co  najmniej od  czasu
pierwszej wojny światowej był traktowany jako poligon. Artyleria,
piechota i lotnictwo ćwiczyło tu celność strzelania a także
wypróbowywano nowe rodzaje broni. Pozostawiło to po sobie
spore ilości niewybuchów i  wraki po  sprzęcie wojskowym
(m.in. po czołgach i samochodach opancerzonych). Zdarzało
się często, że  dzieci zbierały niewybuchy i  bawiły się nimi,
co  czasami kończyło się tragedią. Dorośli z  kolei wykorzystywali
sprzęt żelazny znaleziony wśród pasków do  różnych
gospodarskich potrzeb.